Kiedy pompa ciepła się nie opłaca: sześć sytuacji z liczbami

1. Masz sprawny kocioł gazowy i ocieplony dom

Weźmy dom 150 m² ocieplony w latach 2000–2020, z grzejnikami na 45 °C, 4 osoby, strefa III, prąd Tauron w taryfie G12. Kalkulator pokazuje ok. 4 650 zł rocznie za pompę i ok. 5 640 zł za gaz. Różnica ok. 990 zł nie zwróci pompy kosztującej 35 000–55 000 zł, a przy zamianie gazu Czyste Powietrze do pompy nie dopłaca. Nawet po uldze termomodernizacyjnej zostaje ponad 30 000 zł, czyli ponad 30 lat zwrotu. Wymiana ma sens, gdy kocioł i tak trzeba wymienić, gdy nie masz przyłącza gazu albo gdy uwzględniasz unijną opłatę za emisje z ogrzewania (ETS2) od 2028 roku. Przy cenie 45 € za tonę CO₂ podnosi ona przewagę pompy do ok. 1 700 zł rocznie. Policz swój dom w kalkulatorze kosztów, a scenariusze opłaty znajdziesz w artykule gaz po 2028.

2. Stary dom, małe grzejniki, brak ocieplenia

Pompa w domu, który potrzebuje 65–70 °C w grzejnikach, pracuje według KlimatMaster z COP ok. 2, czyli z 1 kWh prądu daje tylko 2 kWh ciepła. Zanim kupisz pompę, obniż temperaturę, jakiej potrzebuje dom. Pomaga ocieplenie, zwykle zaczynając od stropu za 8 000–15 000 zł, a potem ścian i okien, oraz wymiana najmniejszych grzejników na większe, niskotemperaturowe, po 500–2 000 zł za pokój. Samo ocieplenie stropu rzadko wystarcza, żeby zejść z 70 do 55 °C. Czy obecne grzejniki dadzą radę przy niższej temperaturze, da się policzyć pokój po pokoju; metodę pokazujemy przy pompie w starym domu.

3. Zostajesz w G11

W tym samym domu 150 m² pompa kosztuje w G11 o 510 zł rocznie więcej niż w taryfie G12 u E.ON i o 1 070 zł więcej u Energi. Kto zostaje w G11, bo na przykład dużo gotuje i pierze w ciągu dnia, powinien liczyć opłacalność z tym wyższym rachunkiem, a nie z ofertowym.

4. Oferta zakłada sprawność, której pompa nie osiągnie

Badanie 840 pomp powietrze/woda prowadzone przez 20 lat pokazało średni rzeczywisty współczynnik SPF 3,2, od 2,6 w najstarszych do 3,7 w najnowszych instalacjach. Jeśli oferta dla domu z grzejnikami 55 °C liczy oszczędności przy SCOP 4,5, a realnie pompa osiągnie ok. 3,0, zużyje półtora raza więcej prądu, niż obiecuje oferta. Realny rachunek będzie wtedy o połowę wyższy niż w ofercie.

5. Serwis i gwarancja zjadają oszczędność

Na elektrodzie użytkownik z pompą 10 kW na kredyt opisywał roczną opłatę gwarancyjno-serwisową 1 000 zł i 1 314 zł za wezwanie serwisu do czyszczenia filtra. Przy oszczędności 800 zł rocznie taka umowa serwisowa zjada cały zysk. Typowy przegląd kosztuje według Technologie-OZE.pl 450–580 zł w dużych miastach. Umowę gwarancyjną warto przeczytać przed podpisaniem, zwłaszcza zapisy o płatnych przeglądach; typowe pułapki zebraliśmy przy serwisie i awariach.

6. Liczysz dotację, która Ci nie przysługuje

Czyste Powietrze dopłaca do pompy tylko wtedy, gdy zastępuje ona kocioł na paliwo stałe poniżej 5. klasy, czyli kopciucha. Kto ma gaz, olej, prąd albo kocioł 5. klasy, może liczyć tylko na ulgę termomodernizacyjną, która zwraca 12 lub 32% wydatku. Oferta, która w takim domu odejmuje od ceny 14 080–35 200 zł dotacji, zaniża koszt o tę kwotę.

Kiedy pompa wygrywa wyraźnie

Przy wymianie pelletu, oleju, LPG i ogrzewania elektrycznego. W tym samym domu 150 m² przewaga pompy nad pelletem to ok. 3 470 zł rocznie, nad LPG ok. 3 090 zł, nad olejem ok. 6 550 zł. PORT PC w październiku 2026 porównywał 4 tony pelletu po 2 260 zł (9 040 zł) z pompą przy SCOP 4 w G12w (3 783 zł). Przy wymianie starego kotła na węgiel dochodzi do tego dotacja, więc tam zwrot jest najszybszy.